ศาลพระหลักเมืองน่าน
วัดมิ่งเมือง ต.ในเวียง อ.เมือง จ.น่าน
"ศาลพระหลักเมืองตั้งตระหง่านตระกานตา สมเด็จพระเทพ ฯ ท่านเสด็จมากุมภาปีห้าหนึ่ง
ทรงยกยอดศาลพระหลักเมืองน่านแทนพระองค์ สมประสงค์ทรงโปรดเกล้า ฯ ชาวน่านสำราญ "
เสาพระหลักเมืองน่าน คนเมืองน่านสมัยโบราณเรียกขานกันว่า เสามิ่งเมือง หรือเสามิ่ง โดยสมเด็จเจ้าฟ้าอัตถะวรปัญโญ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 57 โปรดให้ฝังเสาพระหลักเมืองน่านต้นปัจจุบัน เมื่อวันที่ 15 เมษษยน 2331 ณ สถานที่ที่ทรงเสี่ยงทาย คือ ข้างวัดร้างเก่า อันตั้งอยู่ห่างจากหอคำไปทาง ทิศตะวันตกเฉียงใต้ ประมาณ 350 เมตรซึ่งผู้รู้สันนิษฐานว่าวัดร้างนี้ คื วัดห้วยไคร้ อันมีมาแต่ครั้งสมัยสุโขทัย ต่อมาในปี 2514 ทางจังหวัดน่านได้ดำเนินการบูรณะตัวเสาพระหลักเมือง
โดยใช้เสาต้นเดิมและสร้างศาลาทรงไทยจตุรมุขครอบไว้ และทรงมีพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้า ฯ ให้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชสยามกุฎราชกุมาร เสด็จน แทนพระองค์ทรงตั้งเสาพระหลักเมืองขึ้นใหม่ ณ จุดเดิม เมื่อวันที่ 7เมษายน 2516
ต่อมาศาลาทรงไทยที่ครอบอยู่เกิดการแตกร้าวชำรุด ชาวจังหวัดน่านจึงได้ร่วมใจกันสร้างศาลาเป็นเทวาลัยศิลปะล้านนาครอบเสาพระหลักเมืองแทนศาลาเดิมที่ถูกรื้อถอนลง โดยสร้างถวายเป็นพระราชกุศลเฉลิมพระเกียรติแด่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่งในวโรกาสที่ทรงครองราชย์ครบ 60 ปี ในปี 2549 และทรงเจริญพระชนมายุครบ 80 พรรษา ในปี 2550
โดยดปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯแทนพระองค์ ทรงยกยอดศาลพระหลักเมืองน่าน เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2551 ณ ศาลพระหลักเมืองน่าน วัดมิ่งเมืองน่าน
ลวดลายปูนปั้นประดับราวบันไดทางขึ้นศาลพระหลักเมืองน่าน ด้านหน้าทิศเหนือเป็นท้าวกุเวรผู้รักษาทางขึ้น
ทางขึ้นศาลพระหลักเมืองน่านด้านทิศตะวันตก ท้าววิรูปักษ์ เป็นผู้รักษษทางขึ้น
ทางขึ้นศาลพระหลักเมืองน่าน บันไดทิสตะวันออก เป็นรูปท่านท้าวธตรฐ
ทางขึ้นศาลพระหลักเมือง บันไดทิศใต้ เป็นรูปท่านท้าววิรุฬหก ผู้รักษาทิศ
พระสยามเทวราช ( จำลอง )สร้างขึ้นด้วยวัตถุอันเป็นมหามงคลทั้งองค์ และในตัวองค์บรรจุด้วยดินศักดิ์สิทธิ์จากทุกจังหวัดในประเทศไทย มีควาสูงทังองค์ 1.30 เมตร เป็นที่เคารพสักการะของสาธุชนทุกวันมิได้ขาด
วัดมิ่งเมือง มิ่งมงคลแห่งชีวิตนอกจากยังมีศิลปกรรมร่วมสมัยที่โดดเด่นสวยงาม อลังการสีขาวงาช้างที่ก่อสร้างขึ้นใหม่ ภายในวิหารมีภาพจิตรกรรมฝาผนังฝีมือ อ.สุเดช กาละเสน เจ้าของศุนย์เรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นเมืองน่าน( ผู้ล่วงลับ )
